Google Translate

donderdag 20 juli 2017

Middernachtzon - Jo Nesbø

Boek details:
Auteur: Jo Nesbø
Titel: Middernachtzon
Oorspronkelijke titel: Mere blod
Vertaling: Annelies de Vroom
Verschijningsdatum: 2016
Bladzijde: 239
Uitgeverij: Cargo
ISBN: 9789023497882


Flaptekst:
Jon is op de vlucht. Sinds hij een van Oslo's beruchtste drugsbazen heeft belazerd weet hij dat zijn leven op het spel staat. Hij duikt onder in een afgelegen bergdorp in het noordelijkste puntje van Noorwegen, daar waar de zon nooit ondergaat. In de kleine, gelovige gemeenschap wint hij het vertrouwen van Lea en haar zoontje Knut, die hem van een geweer en eten voorzien. Jon trekt zich terug in een hut in de bossen en wacht op wat komen gaat. Maar de middernachtzon drijft hem langzaam tot waanzin. En zijn belagers zijn hem op het spoor...

Het boek:
Middernachtzon is een soort vervolg op Bloed op sneeuw. Beide boeken spelen zich af in dezelfde periode en een aantal personen komen in beide boeken voor. Ik had al wat opgevangen over Middernachtzon over het neerzetten van de Sámi. Dit komt vooral tot uiting in dit artikel: Nesbø accused of 'pissing' on Sami people. Ánde Somby is degene die kritiek heeft. Hieronder is zijn toepasselijke nummer Samihate te horen. Het gaat voornamelijk om de passage waarin Mattis beschreven wordt. Meer info over de kwestie is te vinden op de websites van Nordlys, Dagbladet en NRK.


Daarnaast is er nog een interessant artikel over de verfilming van het boek. Nu snel naar het boek.

In het stukje Noot van de auteur blijkt dat de beschrijvingen van Finnmark, een gebied dat ook bij veel Noren nauwelijks bekend is, berusten op Nesbø's ervaringen uit de jaren zeventig en tachtig, toen hij met tussenpozen in het gebied woonde en reisde, maar hij heeft ook gebruikgemaakt van beschrijvingen van anderen. Inclusief die van Øyvind Eggen, die zo vriendelijk is geweest Jo toestemming te geven delen van zijn proefschrift over Læstadianisme te gebruiken voor zijn boek.

Het boek:
Het verhaal draait om de vijfendertigjarige crimineel Jon Hansen die in dienst is bij een oude bekende, namelijk De Visser. De Visser kwam in het vorige boek ook ter sprake. Dat Middernachtzon in de tijd gezien ook een vervolg is blijkt wel uit de volgende passage:

Het was slecht afgelopen met Hoffmann. Er was geen Hoffmann meer.

Jon is op de vlucht voor De Visser en komt op 8 augustus 1977 terecht in het fictieve plaatsje Kåsund, vlakbij Alta op de Finnmarksvidda. In Kåsund komt hij de Sámi Mattis tegen. Gedachte van Jon, die zichzelf in Kåsund Ulf noemt met als beroep expediteur: Als je alle clichés die Oslo-mensen hebben over hoe Samen eruitzien bij elkaar veegt dan weet je hoe deze vent eruitzag. Jon ontmoet niet alleen Mattis, maar ook het jongetje Knut. Hugo Eliassen is de vader van Knut. De moeder van Knut heet Lea. Predikant van Kåsund Jakob Sara is weer de vader van Lea. Volgens de grootvader van Knut is Noors de taal van het verstand, maar Sámisch de taal van het hart en Fins is een heilige taal.

In het verhaal kom je erachter waarom Jon op de vlucht is voor De Visser. Het hele verhaal wordt uit de doeken gedaan en je begrijpt dan de reden van Jon. Maar De Visser kennende uit het vorige boek is geen lieverdje en Jon moet stinkend zijn best doen om aan hem te ontkomen. Of dit gaat lukken?

Conclusie:
Ik had het verhaal van Ánde Somby bij het uitkomen van het boek gelezen en was daarom zeer benieuwd hoe het verhaal zou zijn. Ik kan begrijpen dat de Sámi stereotiep worden neerzet en dan voornamelijk Mattis. De kant van Jo Nesbø begrijp ik ook wel. Het verhaal speelt zich af in de jaren zeventig en ik kan me voorstellen dat de Sámi in die tijd zo werden gezien. Dus ik snap beide kanten wel. Het verhaal zelf vind ik veel beter dan Bloed op sneeuw. De setting Lapland, het verhaal, het leven van de Sámi en dan vooral het Laestadianisme. Kortom, een geweldig boek.

Wetenswaardigheden:
  • Finkelstein, zwarte gat.
  • Transteinen. Een steen door Beaive-Vuolab gegooid, een behoorlijk sterke Same.
  • Trek-Samen hebben o-benen, de zee-Samen niet.
  • Raikas, gegiste rendiermelk.
  • Lea is negenentwintig jaar. Lea betekent koe. Ze wilde eigenlijk Sara heten maar volgens haar vader kan ze geen Sara Sara heten. Sara betekent vorstin.
  • Futabayama, een sumo-legende.
  • Haguroyama, leerling van Futabayama.
  • Mattis: Stank van een dode rendier is giftig. Botulisme. Daarom verbranden de Sámi de dode rendieren direct. Zodat ze elkaar kunnen zien en verstandig kunnen blijven praten.
  • William Svartstein / William Blackstone.
  • Steve Kuhn.
  • Sakta vi gå genom stan van Monica Zetterlund.
  • Congratulations van Cliff Richard.
  • Restaurant Tranan in Stockholm.
Recensies:
- Hebban
- 8Weekly
- Thriller Leestafel
- Chicklit
- De Boekenfabriek
- Thrillerlezers
- Knack
- Volkskrant
- Ranking the books
- Thrillzone
- Los Angeles Times
- Mary Whipple

zondag 16 juli 2017

Linbastan, het vlasmuseum in het dorpje Lerkaka te Öland

Ik heb voor de blog van Nordik Living een aantal blogposten geschreven, maar deze zijn helaas niet meer beschikbaar omdat de Nordik Living blogsite uit de lucht is. Omdat een aantal blogposten alleen op de Nordik Living site stonden, leek het me wel handig om ze alsnog op mijn eigen site te zetten.

Lerkaka, een dorp met minder dan 50 inwoners (volgens Wikipedia in 2005) op het Zweedse eiland Öland. Het ligt aan de oostelijke parallelweg van de Zweedse weg 136. Aan de doorgaande weg ligt het kleine en enige bewaard gebleven vlasmuseum van Öland, Linbastan. Dit museum was vroeger (ongeveer 1750 tot 1922) een werkplaats voor het bewerken van vlas. In 1956 is het huisje aan de plaatselijke vereniging voor volkenkunde geschonken en sinds 1957 is het huisje omgetoverd tot een museum waarin de meeste spullen staan die men bij het bewerken van vlas tot linnen nodig had.


 

  

 


Een beschrijving van de bewerking van vlas tot linnen kun je lenen. De beschrijving is zelfs in een Nederlandstalige versie aanwezig. Tevens kun je uitleg krijgen van een, in ons geval, vriendelijke man die zijn uiterste best deed om het bewerkingsproces in gebrekkig Engels uit te leggen en te demonstreren. Dit maakt het kleine museum bijzonder. Allemaal lekker simpel en gewoon. In Nederland zijn er ook vlasmusea aanwezig zoals ’t Vlasschuurken te Koewacht (Nederland/België) en It Braakhok te Ee (Friesland), maar het is wel mooi om als Zweden liefhebber een vlasmuseum in Zweden gezien te hebben en dan nog wel de enige van heel Öland.

zaterdag 15 juli 2017

Gravfält, Hulterstad

Hulterstad op Öland heeft nog meer te bieden dan een oude smederij en een kerk. Er is ook nog een oude begraafplaats aanwezig. Een van de vele begraafplaatsen op Öland. De begraafplaats ligt aan de weg en is ongeveer 730 meter lang en bevat 265 zichtbare oude monumenten. Verschillende graven zijn onderzocht en zijn gedateerd uit zowel de oudere als de jongere ijzertijd. (Bron: Üpptäck Öland).

Informatie over gravfält Hulterstad:
- Enjoy Sweden
Ett vendeltida kulturlager i Hulterstad
- Fornvännen