Google Translate

maandag 16 oktober 2017

Norsemen

Serie details:
Titel: NorsemenVikingane
Jaar: 2016
Regisseurs: Jon Iver Helgaker en Jonas Torgersen
Verhaal: Jon Iver Helgaker en Jonas Torgersen
Acteurs: Kåre Conradi, Nils Jørgen Kaalstad, Trond Fausa
Duur: Seizoen 1 (6 afleveringen van 30 minuten)
IMDB cijfer: 7,7



Samenvatting:
De inwoners van het Vikingdorpje Norheim in de achtste eeuw kampen met politieke rivaliteit, maatschappelijke veranderingen en vernieuwingen die hun cultuur en levenswijze overhoop halen. Iedere dag krijgen ze te maken met machtsveranderingen en ze trekken geregeld ten strijde. Daarnaast krijgen ze ook te maken met liefdesperikelen en familieproblemen.


De serie:
Vikingane, of Norsemen in het Engels, is een zesdelige serie uit Noorwegen. Ik volgde de Facebook pagina al een tijdje en was blij verrast dat Netflix de serie zou uitzenden. Afgelopen weekend het eerste seizoen op Netflix bekeken. Het zijn maar zes delen en elke deel duurt dertig minuten dus een seizoen is zo lekker snel te bekijken. Netflix zendt de Engelstalige versie uit en niet de Noorse. De makers hebben de serie namelijk in twee talen opgenomen en de Noorse acteurs spreken dan ook zelf Engels. Totaal geen probleem mee, want het klinkt soms wel grappig. Grappig is de serie ook. Ik ben geen van fan van comedy's, maar dit soort humor bevalt me uitstekend. De serie wordt vergeleken met Monty Python meets Game of Thrones. Game of Thrones heb ik niet gezien, maar Monty Python wel. Persoonlijk vind ik de humor niet zo op Monty Python lijken. Gelukkig is de humor in Norsemen bij vlagen geweldig.

Wardruna
Ik kan een heel verhaal gaan ophangen waar de serie over gaat, maar het draait voornamelijk om humor in de Vikingentijd. De samenvatting zegt eigenlijk genoeg over het verhaal. Er zijn veel verwijzingen naar de Vikings serie en de Blood Eagle wordt zeker drie keer genoemd. Daarnaast is de muziek van Wardruna te horen. De nummers zijn wat korter te horen dan in de Vikings serie. Lagertha uit Vikings stond model voor Frøya. Ook nog een aantal nieuwe dingen geleerd en dat zijn: ættestup, holmgang en niding.

ættestup
Biedt de serie alleen maar humor? Nee, de beelden zijn ook heerlijk om te zien. Norsemen is opgenomen in het historisch centrum Avaldnes en je kunt genieten van het Noorse landschap.


Conclusie:
Leuke serie met mooie beelden en verbale en fysieke humor. Soms wel erg bloederig. Gelukkig duren de afleveringen een half uur en geen uur. Een uur was denk ik teveel van het goede geweest. De serie is zo succesvol dat er een tweede seizoen is gemaakt. In november dit jaar wordt denk ik in Noorwegen het eerste deel uitgezonden.


Meer informatie over Norsemen:

Recensies:
- The Pipeline
- Viking Movies
- The Guardian
- The Adelaide Review
- Thornews
- Brandywine Books

zondag 15 oktober 2017

The Art of Zhen, Shan, Ren

In 2016 waren we in Gamla Stan, Stockholm en in Galleri Cupido was de expositie van The Art of Zhen, Shan, Ren (Truthfulness-Compassion-Forbearance) te zien. De expositie bestaat onder andere uit een groot aantal indrukwekkende schilderijen. Een aantal gaan over de vervolging van de Falun Gong aanhangers in China.


Falun Gong, ook bekend als Falun Dafa, is een uit China afkomstige spirituele zelfdiscipline die in 1992 geïntroduceerd werd aan het Chinese publiek door haar grondlegger Li Hongzhi. Doel van het beoefenen van Falun Gong is het verfijnen, of cultiveren, van lichaam en geest. Falun Gong beschouwt daarbij waarachtigheid, mededogen en verdraagzaamheid als hoogste leidinggevende principes. Falun Gong genoot een massale populariteit in China tot de Chinese overheid de praktijk in 1999 verbood en een grootschalige vervolging lanceerde die tot op heden aanhoudt. Falun Gong wordt momenteel vrij beoefend in een 80-tal landen. Volgens de Canadese politicus David Kilgour en David Matas, een advocaat, bestaan er aanwijzingen dat gevangengenomen Falun Gong-beoefenaars worden gebruikt als donor voor organen. In juli 2006 kwamen zij met een rapport, 'Report into Allegations of Organ Harvesting of Falun Gong Practitioners in China', waarin zij beweren dat de Chinese autoriteiten een onbekend aantal gevangenen hebben geëxecuteerd om hun organen te kunnen 'oogsten' (waaronder harten, levers en nieren). De organen worden met hoge winsten verkocht aan zieke, meestal buitenlandse patiënten die in hun eigen land vaak maanden of jaren moeten wachten op een orgaan. Volgens Kilgour en Matas hebben er sinds 1999 40.000 orgaantransplantaties plaatsgevonden waarvan de donor onduidelijk is. Door hun levenswijze zijn Falun Gong-beoefenaars erg gezond.(Bron: Wikipedia).

In China wordt Falun Gong als een sekte neergezet. Het artikel 'Falun Gong is helemaal geen sekte' van Trouw geeft het tegenovergestelde aan. In het artikel wordt aangegeven dat de Chinese overheid dankbaar gebruik maakt van het feit dat de Falun Gong het swastika-symbool gebruikt, naast het yin en yang-teken. Swastika is een Sanskrietwoord voor kruis. Het is een oeroud symbool. Je komt het tegen in yoga, Vedische geschriften, verschillende oude beschavingen en vanzelfsprekend in China. Er is een oosterse en Germaanse versie van het kruis. In het oosterse kruis draaien de armen met de klok mee, en bij de Germaanse versie tegen de klok in. Het swastika-symbool heeft door de nazi's, een negatieve lading gekregen, maar dit symbool heeft niets te maken met het symbool van de Falun Gong. (Bron: Trouw).

Falun Gong embleem.





Binnen mochten er geen foto's worden gemaakt. Een aantal schilderijen zijn te zien op Pinterest. Een aantal laten zien hoe men de organen uit de nog levende mensen halen. Onvoorstelbaar dat dit in deze tijd nog voorkomt.


Blijkbaar deed de expositie het in 2016 erg goed, want toen we in de zomer van 2017 weer in Gamla Stan waren, was de expositie nog steeds aanwezig op dezelfde plek. Weer veel geleerd van het bezoek.

donderdag 12 oktober 2017

De Sekte - Mariette Lindstein

Boek details:
Auteur: Mariette Lindstein
Titel: De Sekte
Originele titel: Sekten på Dimön
Vertaling: Corry van Bree
Verschijningsdatum: 2017
Bladzijde: 400
Uitgeverij: A.W. Bruna
ISBN: 9789400508446


Flaptekst:
Op een klein eiland aan de Zweedse kust heeft zich een newagebeweging gesetteld. De charismatische leider, Franz Oswald, heeft de doctrine ViaTerra ontwikkeld, die een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitoefent op beroemdheden en vooraanstaande politici.

Sofia Bauman, net afgestudeerd aan de universiteit, raakt gefascineerd door de leer van ViaTerra en het inspirerende levensverhaal van Oswald. Ze weet nog niet goed wat ze met haar leven wil, maar is gecharmeerd van Oswald en accepteert de baan die hij haar aanbiedt.

Algauw ontdekt ze welke enorme opofferingen er van haar verwacht worden. En wanneer de idyllische zomer ten einde komt en een ondoordringbare mist het eiland opslokt, vraagt ze zich af of ViaTerra wel zo’n nobele beweging is als ze aanvankelijk dacht. Ook ontdekt ze dat er een groot verschil is tussen het publieke imago van Oswald en zijn daadwerkelijke intenties.

Echter, er lijkt geen weg terug naar haar voormalige leven. Want niemand heeft ViaTerra ooit kunnen verlaten...



De auteur:
Mariette Lindstein (1958) groeide op in Halmstad, Zweden. Op 19-jarige leeftijd raakte ze betrokken bij de Scientologybeweging. Ze klom razendsnel op in de gelederen en werkte uiteindelijk meer dan 20 jaar op het hoogste niveau, direct onder leider David Miscavige. In 2004 slaagde ze erin te
Mariette Lindstein
ontsnappen, onder dramatische omstandigheden. Mariette woont tegenwoordig weer in Zweden met haar man Dan Koon, eveneens een schrijver en voormalig Scientologylid.

Na het lezen van het boek was ik nieuwsgierig naar het leven van Lindstein tijdens haar Scientologytijd. In die tijd moest ze scheiden van haar man Billy Lindstein. Ze leerde Dan Koon in de Scientology periode kennen. Dan Koon was eerder getrouwd met Susan Goodban. De ex-vrouw van Dan Koon heeft op 27 april 2016 een brief ingestuurd om commentaar te geven op het boek Ruthless die Dan Koon samen met de vader van David Miscavige heeft geschreven. Dan Koon reageert weer op deze brief in dit artikel. Via interviews met Mariette Lindstein en artikelen over haar kom je meer te weten over haar leven tijdens de Scientology periode.

- Interview Bruna
- Interview Hallandsposten
- Interview Tara
- Website Mariette Lindstein
- Mike Rinder's blog: Swedish Cult Fiction

Over de Scientology kerk is al veel geschreven. De zaak van Karin Spaink en XS4All is me toen nog het meest bijgebleven. Andere interessante artikelen over de Scientology kerk is te lezen op:

- Biografie David Miscavige
- Trouw: Vernietigende docu over Scientology. De documentaire Going Clear is te zien op Netflix.
- GeenStijl: Rambam
- Scam of Scientology

Wil je trouwens weten welke boeken Mariette Lindstein in haar boekenkast heeft staan? Lees dan dit artikel van Thrillerlezers.

Het boek:
Het boek begint met een proloog over een ontsnapping uit een landhuis. Het geeft gelijk aan wat je kunt verwachten in het boek. Daarna volgen er 52 hoofdstukken. Elk hoofdstuk wordt voorafgegaan door een verhaal van elke keer een of twee pagina's in schuingedrukte letters. Dit verhaal is geschreven vanuit een ik persoon. Hij is samen met Lily en Lily is volledig in de macht van de ik persoon (later in het verhaal blijkt hij Fredrik te heten). In dit verhaal kom je meer te weten over het leven van Fredrik. Het daadwerkelijke verhaal gaat over Sofia Bauman, die net een relatie achter de rug heeft met Ellis. Ellis was altijd onstuimig en vurig en ze hadden overal ruzie over gemaakt. De relatie eindigde toen hij haar op internet te schande had gemaakt. Midden in die periode had ze een uitnodiging voor een lezing van Franz Oswald gekregen en op dit moment is ze op weg met een veerboot naar een onbekend eiland ver weg in de scherenkust. De lezing van Franz Oswald ging over ViaTerra. ViaTerra heeft een centrum op West-Dimön voor de kust van Bohuslän. Dimön betekent misteiland en het landhuis, die in handen is van ViaTerra, was in het verleden van graaf von Bärensten. Dimön is trouwens een fictief eiland. Na de lezing van Franz Oswald kregen Sofia en haar vriendin Wilma een uitnodiging van Franz om het landhuis op Dimön te bezoeken. Er vertrekken twee veerboten per dag van het eiland. De ochtendboot om acht uur en de avondboot om vijf uur. Beide dames werden ontvangen door Madeleine, de secretaresse van Oswald. Het motto van ViaTerra is: Wij bewandelen de wegen der aarde.

Na het bezoek wordt Sofia aangeboden om als gast een tijdje te verblijven bij ViaTerra en aan de vijf principes van ViaTerra te werken. Het proces wat ze ondergaat geeft haar een geweldig gevoel en uiteindelijk gaat ze in op het aanbod van Franz Oswald om de bibliotheek op het landhuis in te richten. Ze wordt lid van ViaTerra.

Dit gaat natuurlijk eerst goed met soms wat eigenaardigheden, maar al gauw gaat het van kwaad tot erger en wordt de titel van het boek waarheid. In het verhaal maak je het leven in ViaTerra mee gezien door de ogen van de sekteleden. Dit verhaal is redelijk bekend van andere sektes, maar doordat Lindstein ViaTerra op Dimön heeft geplaatst, is er een extra dimensie aan het sekteverhaal toegevoegd die erg goed uitpakt.

Conclusie:
Een sekteverhaal geschreven door een insider van de Scientology kerk. Je merkt gewoon dat het verhaal geschreven is door iemand met kennis van zaken. Natuurlijk is de tijdsperiode in het verhaal van twee jaar veel te kort. Mariette Lindstein is meer dan twintig jaar lid geweest van Scientology. Ik heb het gevoel dat die twee jaar van Sofia de twintig jaar van Mariette Lindstein zijn. De twee verhaallijnen in het boek zijn erg goed bedacht. Het is al heel snel duidelijk hoe de verhalen elkaar gaan kruisen, maar dat drukt het leesplezier totaal niet. De locatie van het landhuis is geweldig. De eenzaamheid, afgelegenheid en vooral de mist maken het verhaal superspannend. Samen met de legendes over de gravin, een afgelegen vakantiehuisje en een geheime grot is het verhaal perfect.

Bij het lezen had ik wel zoiets van wat er in werkelijkheid is gebeurd. Er zijn veel parallellen met het leven van Lindstein. Het afgelegen eiland Dimön is te vergelijken met het afgelegen hoofdkwartier van de Scientology kerk Gold Base waar Lindstein lange tijd verbleef.


De relatie tussen Sofia en Benjamin Frisk lijkt op de relatie tussen Lindstein en Dan Koon. Franz Oswald lijkt voor een gedeelte gebaseerd op de Scientology leider David Miscavige. Beroemde sterren zoals de popster Alvin Johde (fictieve naam) komen naar het eiland om het ViaTerra programma te volgen. Dit duidt op een verwijzing naar de beroemdste Scientology leden Tom Cruise en John Travolta. De pers die negatief over ViaTerra schrijft en de hoge kosten om aan het gastenprogramma deel te nemen. Daarnaast wil Sofia een boek schrijven en dat is iets wat Lindstein ook graag wou en uiteindelijk goed gelukt is.

Is het boek alleen een waarschuwing voor sektes? In het A.W. Bruna interview met Lindstein blijkt dat ze het breder trekt getuige haar antwoord op de onderstaande vraag:

Beoog je met dit boek ook lezers te waarschuwen voor de gevaren die het aansluiten bij een sekte met zich meebrengen?
Absoluut! Het idee een boek te schrijven kwam voort uit die wens. Maar niet alleen wil ik waarschuwen voor sektes – maar voor de sektarische mentaliteit an sich. Die vind je overal in de maatschappij: in een gewelddadige relatie, in pesten op school, in bedrijven met een overheersende baas of in het bestuur van landen, zoals Noord-Korea.

Na het lezen van het boek, bleef het verhaal nog dagen in mijn hoofd hangen. Ik ben heel erg benieuwd naar de overige twee delen waarvan het laatste deel een heftige is omdat het over de kinderen gaat die in een sekte zijn opgegroeid.

Wetenswaardigheden:
  • Het boek Solange van Marie Darriessecq is door Sofia opgenomen in de bibliotheek.
  • Quote P.T. BarumThere's a sucker born every minute.
  • Gedachte van Fredrik: Haal je geen ideeën in je hoofd, slons, denk ik. Je bent veel te oud. Daarna besef ik echter hoe bruikbaar ze kan zijn. Misschien zelfs de sleutel tot alles. Ik kijk op mijn beurt naar haar en laat mijn blik over haar lichaam glijden. Als een vuurtorenlicht dat tijdens een kille nacht over de zee glijdt.
  • Hans Scheike, de man die kleine meisjes met een berkentak sloeg, wordt genoemd in het verhaal. Meer over hem op zijn eigen website en er is zelfs een documentaire over hem verschenen.
Recensies:
- Thrillers Leestafel
- More Delight

Met dank aan A.W. Bruna Uitgevers voor het recensie-exemplaar.

maandag 9 oktober 2017

Same Blod - Sami Blood

Filmdetails:
Titel: Same Blod / Sami Blood
Regisseur: Amanda Kernell
Jaar: 2016
Verhaal: Amanda Kernell
Acteurs: Lene Cecilia Sparrok, Mia Erika Sparrok, Maj-Doris Rimpi
Duur: 110 minuten
IMDB cijfer: 7,5


Samenvatting:
Elle Marja, is een veertienjarig Sami meisje dat rendieren fokt. Terwijl ze in de jaren dertig wordt blootgesteld aan de rassendiscriminatie en rassenonderzoek op haar kostschool, begint ze te dromen over een ander leven. Om dat te bereiken moet ze een andere identiteit aannemen en breken met haar cultuur en familie.


De regisseur:
Amanda Kernell is zelf half-Zweeds en half-Samisch. In dit interview vertelt ze dat de ene helft van haar familie Zweeds is geworden en niets meer met de Sami's te maken willen hebben. De andere kant van haar familie is Samisch en werkt nog steeds met rendieren. Een mooie zin in het interview is: Dus de film is echt een liefdesverklaring aan deze oudere generatie, beide zijden, degenen die alles hebben verlaten en degenen die bij de rendierenkuddes en bij de meer traditionele levensstijl zijn gebleven.

De voorloper van Same Blod was de vijftien minuten durende film Stoerre Vaerie. De korte film is ingezonden naar het Sundance festival en won daar enkele prijzen. Helaas heb ik Stoerre Vaerie nog niet gezien, maar ik begrijp van de Samer website dat de korte film de proloog van Same Blod is geworden. In hetzelfde artikel is te lezen dat acteur Olle Sarri, die de zoon van Elle-Marja speelt, trots is dat hij mee mocht spelen en het erg jammer vond dat hij niet nodig was bij de kalf markering. Hij kwam me erg bekend voor in de film en inderdaad, hij speelde de hoofdrol in de film Apan.

Same Blod is volgens mij een groot succes. De meesten hebben de film wel gezien of wil men de film nog graag zien getuige het groot aantal reacties op de winactie van Stralend Schrijven. De serie Midnight Sun was ook al een succes. Omdat de meesten de film wel gezien hebben, wil ik graag wat meer informatie geven over Amanda Kernell en de film. Hieronder staan een groot aantal artikelen die met de film te maken hebben.


De film:
De film begint dus met een proloog wat dus eigenlijk de korte film Stoerre Vaerie is. Het speelt zich af in de tegenwoordige tijd en laat Christina, een lerares uit Småland zien. Ze is samen met haar zoon en kleindochter op bezoek bij de Sami's vanwege de begrafenis van haar zusje Njenna. Christina ontkent het leven van de Sami's en wil er niets meer mee te maken hebben. Hoe is het zo gekomen? Dat is te zien als er een stap terug in de tijd wordt gedaan en Elle-Marja en haar zusje Njenna in hun tienerjaren zitten. Elle-Marja is veertien en keert zich op dat moment al af tegen haar eigen afkomst. Dat was al bekend vanwege de proloog, maar de manier waarop ze haar afkomst verloochend is geweldig neergezet door Amanda Kernell. Ze laat zien hoe het er vroeger er aan toe ging en hoe Scandinavië een gedeelte van hun eigen volk neerzet als onderontwikkelde mensen. Niet alleen in Zweden speelde dit, maar ook in Noorwegen en Finland. Van Rusland weet ik het niet. Een goede aanvulling op de film is het boek Lapponensis uit 2012 van Michiel Brouwer.

Dat de film zo goed gelukt is, is natuurlijk ook te danken aan de acteurs. De jonge Elle-Marje wordt gespeeld door Lene Cecilia Sparrok en Njenna door haar echte zus Mia Cecilia Sparrok. Ze zijn Samisch en in de film wordt naast Zweeds ook Samisch gesproken. Daarnaast wordt er best wel veel gejoikt en in de kerk zie en hoor je Jörgen Stenberg joiken. In de film wordt er naast de hoofdrolspelers nog een aantal nummers gejoikt. Ze zijn terug te vinden op de soundtrack. Ik licht er een aantal uit zoals Charlotta Kappfjell. Het nummer in de film kan ik niet vinden op Youtube, maar wel Bæ bæ laampetje. Ik had nog niet eerder van haar gehoord. Ze heeft wel een eigen website en heeft een kinder CD uitgebracht.


Charlotte werkt samen met Frode Fjellheim en hij is vooral bekend van de film Frozen. Frode heeft ook een eigen website waar je ook zeer interessante CD's kunt bestellen. Ik heb niet het Frozen nummer van hem in de post opgenomen maar het nummer Jupmelem Heevehtibie samen operazangeres Kristin Rustad Høiseth. Een geweldig nummer.


Het nummer Njoktje wordt gejoikt door Marja Helena Mortensson. Ik kon geen Youtube versie vinden. Het nummer is wel te beluisteren op Spotity. Ik heb het nummer Lelieh åjáldahttieh hieronder opgenomen. Haar website is hier te vinden.


Naast joik natuurlijk het Zweedse Fädernas Kyrka van Gustaf Aulén.


En Stilla Flirt - Sonia Estelle.


En als laatste het nummer Ett litet fattigt barn jag är van Charlotte Lindholm.

Conclusie:
Hopelijk kunnen we nog wat leren van de geschiedenis en wordt herhaling voorkomen. Verder kan ik maar een ding zeggen over de film als je die nog niet gezien hebt.

! ! !  K i j k e n ! ! !

Recensies:
- Filmtotaal
- Stralend Schrijven
- Film Vandaag
- Moviemeter
- De Protagonisten
- In de Bioscoop
- MSN Entertainment
- Volkskrant
- Alles over film
- Telegraaf
- Film Bekeken
- Blik
- Filmmagie
- In de Bioscoop
- NRC
- Girls in Film
- De Morgen
- Roger Ebert
- NY Times
- Slug Magazine
- Cinema Scandinavia
- College Movie Review
- Variety
- IndieWire

donderdag 5 oktober 2017

Forum för Levande Historia

Aan de Stora Nygatan 10 in Gamla Stan te Stockholm is het Forum för Levande Historia gevestigd. Het forum is ons bij eerdere bezoeken aan Gamla Stan niet opgevallen. Afgelopen zomer zijn we er voor het eerst geweest. Het forum is een nationaal forum voor de bevordering van democratie, tolerantie en mensenrechten, gebaseerd op de Holocaust. Het biedt onderzoeken en feitelijk materiaal, toont tentoonstellingen en verricht informatieactiviteiten in het algemeen. De oorsprong van het forum lag in 1997. Het bleek toen dat bij een enquête onder de Zweedse jongeren velen de Holocaust als niet gebeurd beschouwden. Dit heeft uiteindelijk in 2003 tot het Forum för Levande Historia geleid in Gamla Stan. Meer informatie over het forum?

- Stockholm Gamla Stan
- Instagram
- Publication about Living History Forum

Het gebouw.
 De tentoonstelling





Een enorme hoeveelheid boeken

Comic Art Propaganda - Fredrik Strömberg

Srebrenica - Tarik Samarah

Never again, agan, again - Lane Montgomery

The Auschwitz Album

Holocaust - Angea Gluck Wood en Dan Stone

Gulag - Tomasz Kizny
Een interessante website is die van Gulag.org met een fotogalerij van Tomasz Kizny.

De finska romernas historia från svenska tiden till 2000-talet

Posters of World War 2: Allied and Axis Propoganda 1939-1945 - Peter Darman
Hieronder twee posters uit het boek "Posters of World War 2".



Smålands Mörker - Henrik Bromander
De bibliotheek



Jan Karski
Je kunt op je gemak de boeken lezen.



Moomsteatern

Propaganda, Power and Persuasion - David Welch

Film Propaganda - Richard Taylor

Per Anger prize

Per Anger


De foto's zeggen genoeg over dit bijzondere initiatief.

woensdag 4 oktober 2017

Noma: My Perfect Storm

Filmdetails:
Titel: Noma: My Perfect Storm
Regisseur: Pierre Deschamps
Jaar: 2015
Verhaal: Pierre Deschamps
Duur: 100 minuten
IMDB cijfer: 6,1



Samenvatting:
Een documentaire over het leven en de passie van René Redzepi chef-kok van restaurant Noma in Kopenhagen. Na eerder failliet te zijn gegaan, is hij hard bezig met zijn weg terug naar de top en behaalt hij voor alweer de vierde keer de titel ‘beste restaurant ter wereld’. Redzepi staat bekend om zijn ongewone culinaire aanpak en dan met name op het gebied van ingrediënten. Zo hoef je niet raar op te kijken als je een bord vol mieren, of zelfs levende garnalen krijgt voorgeschoteld. Pierre Deschamps volgde de kok maar liefst drie jaar lang en toont zijn ups en downs.

De film:
Noma, my perfect storm is een documentaire over Noma, een bekend restaurant in Kopenhagen. De naam is een samentrekking van twee woorden: nordisk (‘Scandinavisch’) en mad (‘eten’). Het restaurant werd in 2004 opgericht door twee chefs: Claus Meyer, die vroeger een kookprogramma op televisie had, en René Redzepi, die voorheen onder andere in The French Laundry (Californië), El Bulli (Barcelona), Kong Hans’ Kælder (Kopenhagen) en Jardin des Sens (Montpellier) werkte. In het restaurant zijn twaalf tafels en ongeveer dertig koks aanwezig (bron: Wikipedia).

De documentaire draait voornamelijk om René Redzepi, een zoon van een Macedonische vader en een Deense moeder, en het restaurant Noma. Toen men met Noma in 2004 begon was Scandinavisch eten niet bekend en men maakte hen belachelijk. Er ontstonden onder andere de bijnamen Seal-Fucker en Whale Penis.

In het begin was het inderdaad niets, totdat René een bezoek bracht aan Groenland. Toen kwam de ommekeer. De beelden van Groenland zijn trouwens geweldig. René gaat terug naar de basis en gaat voornamelijk lokale ingrediënten uit het hoge noorden gebruiken.

De documentaire laat een aantal leveranciers aan het woord, zoals Roland Rittman, Tage Rønne, Roderick Sloan en Søren Wiuff. Verder komen andere personen aan het woord, die een beeld geven van René. Tor Nørretranders bijvoorbeeld en de vader en moeder van René. In de film krijg je dan ook een goed beeld van vooral de laatste drie jaren hoe het René is vergaan en ook hoe zijn jeugd verliep, waarin onder meer racisme wordt besproken. René had hier in het verleden last van toen ze naar Denemarken emigreerden. Zijn vader was namelijk een Moslim immigrant uit Macedonië. Het gezin van René komt aan bod en mooi is dat de drie kinderen van René zijn sterren zijn en belangrijker dan drie Michelinsterren.

Tussen de verhalen door krijg je een kijkje in de keuken van Noma, waarvan de ramp en de dip die daarna volgde met het Noravirus het belangrijkste is (in maart 2013 werden 63 klanten ziek na een bezoek aan Noma). Een reconstructie van die periode is hier te vinden.

Ik ben zelf helemaal geen fan van dit soort culinaire bezigheden en ik kende het Noma restaurant dan ook niet voor ik deze film ging bekijken. De film viel me ontzettend mee en was zelfs boeiend. Het gaat om het leven van René waarover verteld wordt door hemzelf en mensen in zijn omgeving. Deze verhalen maken de film gelukkig meer dan een kookfilm.

Verder zijn de beelden van de natuur mooi en laten zien dat de natuur veel te bieden heeft. De beelden van de keuken zijn heerlijk om te zien en met veel zorg samengesteld. Ik vraag me soms wel eens af waar de grens ligt. Het lijkt erop dat men steeds verder gaat met het bedenken van creaties. Het gerecht met de mieren is daar een voorbeeld van. In de keuken viel vooral Lars Williams op en dan voornamelijk vanwege zijn opvallende tattoo op zijn arm.

Muziek ontbreekt niet in de documentaire. Opvallend is het nummer Burning Skull van Schwab en het aftitelingsnummer To build a home van The Cinamatic Orchestra. Het laatste nummer past goed bij de sfeer van de film.


 Denemarken is vertegenwoordigd met het nummer Tide van Trentemøller.


 Aan het einde van de film wordt Noma vergeleken met de perfecte storm. Een mooie afsluiting van de film. Natuurlijk mogen de gerechten die Noma serveert niet ontbreken. In de aftiteling de namen van alle gerechten die in de film opgediend zijn.

René Redzepi heeft eerder een kookboek uitgebracht, namelijk Noma, een tijd en plaats in de nordic keuken. Op hetzelfde blog van Nordic Vibes verscheen in juli 2017 deze post. In die post is te lezen dat Noma begin dit jaar haar deuren heeft gesloten, maar dat René Redzepi er naar streeft om Noma 2.0 in december te openen.

Deze post is eerder verschenen op het Nordik Living blog op 24 mei 2016.

Recensies:
The New York Times
The Feiring Line
Hollywood Reporter
Eater
- Moviemeter
- Volkskrant
- Cine.nl
- Cinemagazine
- NRC.nl
- The Cult Corner
- Remko de Lange

dinsdag 3 oktober 2017

Waar niemand is - Vendela Vida

Boek details:
Auteur: Vendela Vida
Titel: Waar niemand is
Originele titel: Let the Northern Lights erase your name
Vertaling: Karien Gommers en Hanneke van Soest
Verschijningsdatum: 2007
Bladzijde: 224
Uitgeverij: Arena Amsterdam
ISBN: 9789069748214


Flaptekst:
Clarissa draagt een groot verdriet met zich mee: op haar veertiende verdween haar moeder Olivia spoorloos uit haar leven. Nu, jaren later, heeft ze haar leven redelijk op orde: ze werkt bij een filmmaatschappij en is verloofd met haar jeugdliefde. Maar wanneer haar vader overlijdt, wordt het wankele evenwicht dat Clarissa voor zichzelf heeft gevonden ruw verstoord door de ontdekking dat hij niet haar biologische vader was.

Onmiddellijk gaat ze op zoek naar haar echte vader. Via een omweg vindt ze hem in Lapland en ze mag hem meteen. Met één grote vraag blijft ze zitten: waarom loopt haar moeder al haar hele leven weg van degenen die van haar houden? Maar dan wordt de échte, harde waarheid aan haar onthuld.

De auteur:
Vendela Vida (San Francisco, 1971) is getrouwd met de auteur Dave Eggers en woont met haar gezin in Noord-Californië. Waar niemand is is haar tweede boek.

Vendela Vida.
Ze is een dochter van een Zweeds-Amerikaanse moeder en Hongaars-Amerikaanse vader. Het verklaart enigszins hoe een Amerikaanse een verhaal schrijft die zich grotendeels in Lapland afspeelt. Het onderstaande gedeelte uit een interview met Vendela in de De Groene Amsterdammer verklaart de rest.

Vida: ‘Omdat mijn moeder Zweeds is hoorde ik als kind altijd verhalen over Lapland en de Sami. Ik was erdoor gefascineerd, de verhalen speelden een grote rol in mijn fantasie. Ik had een stel Sami-laarzen van rendierhuid die ik het hele jaar droeg. Ik wist dat dit land ooit een keer een setting voor een verhaal zou worden.’ De toestand van de gedesillusioneerde Clarissa paste volgens de schrijfster bij het kale en koude landschap van Lapland. De op een eeuwenlange traditie gebaseerde Sami-samenleving waarin voorouders een belangrijke rol spelen, contrasteert juist met de verweesde Clarissa.

De Engelse titel van het boek is Let the Northern Lights Erase Your Name. De titel is afkomstig van een gedicht van de Samische dichteres Marry A. Somby. Het heeft wat moeite gekost, maar ik heb het gedicht op Youtube gevonden. In het dankwoord noemt Vendela het gedicht van de dichteres.


Meer weten over Vendela Vida? Lees het eerder genoemde interview van De Groene Amsterdammer, het interview op de website van Kathy Mathys en het interview over het boek hieronder.


In de zoektocht naar informatie bleek dat men in 2013 bezig was met de verfilming van het boek. Eva Weber zou de regisseur zijn. In dit interview met Vendela wordt over de film gepraat en dit artikel van SFFilm heeft het er ook over. Volgens IMDB is de film in ontwikkeling.

Het boek:
Het boek bestaat uit tien hoofdstukken en gaat over negenentwintig jarige Clarissa Iverton uit New York. Het leven van haar komt volledig op haar kop te staan als haar vader Richard overlijdt en ze erachter komt dat Richard niet haar echte vader is. De zoektocht naar haar echte vader begint en in de herinneringen naar haar verleden kom je veel te weten over Clarissa en haar relatie met onder andere haar moeder Olivia, die toen Clarissa veertien was, spoorloos verdween. Clarissa heeft de naam van haar echte vader, een Samische priester met de naam Eero Valkeapää, ergens opgevangen en hij zou in Inari, een plaats in Fins Lapland, wonen. 

De zoektocht wordt regelmatig onderbroken door gebeurtenissen uit het verleden van Clarissa. Vendela neemt hier ruim de tijd voor zodat je een goed beeld krijgt van Clarissa. Omdat het verhaal zich in Lapland afspeelt, worden de ontdekkingen van Clarissa over haar verleden in een mooi contrast neergezet. Vendela heeft aan sommige gebeurtenissen die echt zijn gebeurd een handige draai meegegeven. Het verhaal over de Sami die heeft geprobeerd de brug bij de Alta-dam in Finnmark op te blazen is hiervan een voorbeeld. Ik kwam dezelfde persoon namelijk ook tegen in het boek The Palace of the Snow Queen van Barbara Sjoholm. Het protest bij de Alta-dam in 1979-1981 heeft een belangrijke rol in het verhaal. Informatie over het protest is hier te vinden en ook in de documentaire The Alta Struggle.


Conclusie:
Een geloofwaardig verhaal waarin Clarissa haar weg moet vinden tijdens de barre omstandigheden in Lapland. Ze komt verschillende interessante mensen tegen waaronder de genezeres Anna Kristine. Welke rol de oude genezeres heeft, wordt in het verhaal duidelijk. Het verhaal dat voor Clarissa hard is als ze achter de waarheid komt. De weg naar de waarheid is gelukkig niet overdreven en past wel in de geest van Lapland. De vraag die, nadat Clarissa de waarheid weet, overblijft is of ze dezelfde weg als haar moeder gaat volgen of lukt het haar om haar naam te laten verdwijnen door het Noorderlicht? Een goed boek.

Wetenswaardigheden:
  • Clarissa redigeert ondertitels voor een bedrijfje dat Soutitre heet. Ze krijgt acht dollar per minuut.
  • Kari uit Helsinki met vooroordelen over de Sámi: Ze zijn te vergelijken met mensen met veren, indianen. Ze zijn te herkennen aan hun o-benen. Dat komt omdat ze hun baby's in zakken aan de muur hangen en dan groeien hun benen zo. Verder zijn ze donkerder en kleiner dan andere Scandinaviërs.
  • Clarissa zag haar moeder voor het laatst op 16 december 1990.
  • De moeder van Clarissa luistert in de auto naar cassettes van een bestaande biografie van Margaret Mead.
  • Clarissa is genoemd naar een boek Mrs. Dalloway. Genoemd naar Clarissa, van Samuel Richardson. Haar moeder heeft haar zo genoemd in de hoop dat Clarissa de geschiedenis zou herschrijven.
  • Hans Blix stond op de cover van een tijdschrift.
  • Clarissa vraagt aan Henrik hoeveel rendieren hij heeft. Henrik: Vraag een Sámi nooit hoeveel rendieren hij bezit. Dat zou hetzelfde zijn als dat ik jou zou vragen hoeveel geld je op de bank hebt staan.
  • Tijdschrift voor rendierhouders Reindriftsngtt Boazodoallo-Oddasat.
  • Sámi's kunnen goed skiën omdat ze o-benen hebben. Er is aangetoond dat Sámi niet genoeg vitamine D krijgen. Hun spieren groeien wel, maar hun botten niet. Het komt nu niet meer zoveel voor, maar vroeger liep iedereen zo.
  • Pankaj, de verloofde van Clarissa in New York, en Clarissa gingen ooit naar het toneelstuk The Ice Man Cometh.
  • Tot drie keer toe wordt het liedje over de man die op weg was naar huis voor de kerstdagen aangehaald. Dat kan niemand anders zijn dan Chris Rea met Driving home for Christmas.
  • Sara. Tijdens de Alta-dam demonstraties zat ze op een Noorse kostschool. Daar werd ze gehersenspoeld en ze schaamde zich voor de activisten. Nu kijkt ze er anders tegenaan. De regering is uit op olie en bomen en behandelen de Sámi als oud vuil.
Recensies:
- Ze
- NY Times
- Kirkus Review
- Seattle Times
- Arcticisms

zondag 1 oktober 2017

Stadsbiblioteket - Observatoriekullen Stockholm

We waren al een aantal keren in Stockholm geweest, maar nog niet de Stadsbibliotheek bezocht. Als boekenlezer lijkt me dit een geweldige plek. Afgelopen zomer zijn we er geweest en dat was geen slecht idee. De Stadsbibliotheek is ontworpen door de Zweedse architect Gunnar Asplund. Over Gunnar Aspland kom ik in een latere post weer op terug. Hij heeft namelijk ook het kerkhof Skogskyrkogården ontworpen en daar zijn we geweest. De Stadsbibliotheek werd geopend op 31 maart 1928.










Eufori. Portret van Gunnar Ekelöf door Mats Åberg.

Interessante boeken.

Knut Kjellberg en Erik Heden.

Fabian Månsson.
We zijn ook even rondom de bibliotheek gaan kijken en kwamen in het aanliggende Observatorieparken terecht.



Dansande Ungdom door Ivar Johnsson.
In het park was een pad naar boven. Deze genomen en kijken waar we terecht zouden komen.



Boven op de heuvel blijkt dus Observatoriekullen te zijn. Meer informatie over Observatoriekullen en ook over de bibliotheek is te vinden in deze post van Stockholmblog.




Kentauren - Sigrid Fridman


Een fantastische bibliotheek en een geweldige omgeving. Van Hej Tjorven nog een linkje naar een leuk verslag gekregen. Daarin de sprookjeskamer. Deze hebben we niet gezien.